Historia Ochotniczej Straży Pożarnej w Harcie

Początki działalności Straży Pożarnej w Harcie według przekazywanych informacji datowane są jeszcze w okresie zaborów. W roku 1912 zawiązano w Harcie Straż Ogniową, niestety nie zachowały się żadne dokumenty świadczące o tym wydarzeniu a fakt ten przekazywany był z pokolenia na pokolenie. Początki powstania Straży były związane z działalnością Kółka Rolniczego w Harcie, które tym okresie miało społeczno-gospodarcza inicjatywę we wsi. Przy wybudowanym w 1910 roku budynku Kółka Rolniczego dobudowano szopę drewnianą gdzie składowano sprzęt pożarniczy na który składały się: wiadra (konwie drewniane), osęki, topory, bosaki, sikawki drewniane 10-cio lirowe. Najbardziej zaangażowani w organizację i działalność KR i Straży Ogniowej byli: Ks. Kanonik Andrzej Trzyna, senator RP Nowak Antoni i rolnicy: Duplaga Michał, Sierant Antoni, Pękala Czesław, Domin Wawrzyniec, śliwa Józef, Hołdys Franciszek, Chuchla Wincenty, Pękala Grzegorz oraz wójt Krupa Józef. Zorganizowano z pośród mieszkańców wsi kilka drużyn 10-cio osobowych Ochotniczej Straży Ogniowej, których zadaniem było branie udziału w gaszeniu pożarów i organizację mieszkańców do walki z żywiołem oraz ratowanie i zabezpieczanie mienia pogorzelców. W skład tych drużyn wchodzili przeważnie członkowie organizacji wojskowo-niepodległościowej „Strzelec”, którzy aktywnie działali na tym terenie, uczestnicząc później w walkach narodowo-niepodległościowych.

W latach trzydziestych na wyposażeniu Straży Ogniowej w Harcie znajdowały się sikawki ręczne blaszane, których wykonawcą był Banat Ludwik, kowal z Harty-Lipnik. Były one łatwiejsze w obsłudze i miały większy zasięg działania (ponad 10 m) od sikawek drewnianych. W okresie międzywojennym wybuchło w Harcie wiele pożarów a największy odnotowano w roku 1938 pożar gorzelni dworskiej, który trwał kilka dni. W czasie okupacji władze niemieckie umożliwiły dalszą działalność OSP przydzielając jej jednocześnie sikawkę ręczną na kołach tzw. dwutaktówkę, którą strażacy przywieźli z Krosna w 1943 roku zaprzęgiem konnym. W okresie tym Naczelnikiem Straży był Kocaj Michał, były wojskowy zawodowy II RP, funkcję pełnił do końca II wojny światowej. W czasie wojny przynależność do Straży Pożarnej dawało schronienie przed wywózką na roboty do Niemiec i w ramach tej organizacji prowadzona była również działalność konspiracyjno-partyzancka.

Po wojnie Naczelnikiem Straży zostaje Domin Józef rolnik z Harty (człowiek bardzo zasłużony dla OSP w Harcie) gdzie funkcję tą pełnił do końca swojego życia tj. do 1979 roku, natomiast funkcję Prezesa obejmuje Banaś Władysław – rolnik. W roku 1948 ze składek społeczeństwa, darowizn i środków własnych oraz za pośrednictwem Komendanta Powiatowego Straży Pożarnej w Brzozowie zakupiono poniemiecka motopompę. Obsługą i konserwacją zajął się druh Potoczny Władysław. Do akcji gaśniczych motopompa oraz sprzęt przewożone były furmankami o zaprzęgu dwukonnym, które były w stałej dyspozycji a ich właścicielami byli druhowie: Banaś Władysław, Pękala Józef, Stochmal Stanisław a w okresie późniejszym Pękala Stanisław i Binek Stanisław.

W latach 60-tych za sprawą naczelnika Józefa Domina oraz pomocy Komendy Wojewódzkiej Straży Pożarnej w Rzeszowie zakupiono w Lublinie sanitarkę wojskową marki Dogge. Był to samochód wyeksploatowany podczas II wojny światowej a później przez wojsko, na co wskazuje taki fakt iż Lublina do Harty wracali 2 dni, ponieważ co pewien czas ulegał awarii. Odbioru samochodu dokonał Naczelnik Józef Domin. W remoncie samochodu już w jednostce pomógł Władysław Banat – żołnierz zawodowy, który pomógł zorganizować części potrzebne do remontu. Samochód w jednostce służył kilka lat i został sprzedany z uwagi na dużą awaryjność i brak części.

W roku 1964 OSP przyjęła od Komitetu Budowy Szkoły Tysiąclecia w Harcie cegielnię gdzie rozpoczęto produkcję cegły na budowę Domu Strażaka. Wymagało to jednak podjęcia prac remontowo-budowlanych, tj. rozbiórka zniszczonego pieca i budowa nowego do wypału cegły. Wszystkie występujące trudności zostały przez OSP w Harcie przezwyciężone i wyprodukowano na Dom Strażaka ponad sto tysięcy cegieł, którą własnym transportem strażacy przewieźli na plac budowy. Pracami w cegielni kierował druh Kiełbasa Antoni pełniący w zarządzie OSP funkcję sekretarza (od 1955 do 2001). Pacami przy budowie Domu Strażaka kierował „Komitet Budowy” w którego skład wchodzili: Domin Józef – naczelnik – główny organizator prac i nadzorujący budowę człowiek wielce zasłużony i oddany działalności OSP, Antoni Kiełbasa, Jan Kośmider, Władysław Kaszycki, Józef Pękala, Józef Hołdys, Władysław Potoczny, Józef Błoński, Józef Dziura, Franciszek Pękala. Wkład pracy społecznej członków OSP Harta był bardzo znaczący, gdyż oprócz produkcji cegły, wykonali fundamenty (stan zerowy) i wszystkie prace pomocnicze przy jego wznoszeniu. Dużą pomocą było wsparcie Komendy Wojewódzkiej Straży Pożarnej w Rzeszowie (plan i dokumentacja), Powiatowej Komendy Straży Pożarnej w Brzozowie – wsparcie finansowe i organizacyjne (duża pomoc i zaangażowanie ze strony Komendanta Powiatowego- Mieczysława Ślączki), Powiatowej Rady Narodowej w Brzozowie oraz PZU oddział w Brzozowie.

W roku 1976 już w nowym układzie terytorialnym (woj. przemyskie) Dom Strażaka w Harcie zostaje oddany do użytku. Oprócz części techniczno-garażowej w budynku znajduje się sala widowiskowa z zapleczem. W tym samym roku OSP otrzymuje nowy samochód bojowy marki Żuk typ GLM 8/8 z nową motopompą Polonia PO-5.

Do roku 1974 funkcję Prezesa OSP pełnił Kośmider Jan, który objął ją po Prezesie Władysławie Banasiu. W roku 1974 Prezesem zostaje Kośmider Stanisław. W roku 1978 ponownie następuje zmiana na stanowisku Prezesa a zostaje nim Wąsowicz Józef. W roku 1979 umiera długoletni naczelnik OSP druh Domin Józef człowiek wielce zasłużony dla OSP, wielki działacz i społecznik, członek Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie, odznaczony Złotym Krzyżem Zasług, Odznaką zasłużony dla Województwa Rzeszowskiego, Złotym Medalem za zasługi dla Pożarnictwa oraz wieloma innymi wyróżnieniami i dyplomami. Po śmierci druha Domina Józefa funkcję Naczelnika OSP obejmuje druh Nowak Stanisław.

Następuje 10-letni okres stagnacji w rozwoju kulturalnym i działalności bojowej (brak starań ze strony zarządu o lepsze wyposażenie w sprzęt i samochód ratowniczo-gaśniczy, choć możliwości pozyskania były bardzo duże). W roku 1990 następują zmiany w składzie zarządu OSP, Prezesem zostaje Jan Drewniak, Naczelnikiem – Andrzej Banat, Sekretarzem – Antoni Kiełbasa, Skarbnikiem – Antoni Drewniak, Gospodarzem – Tadeusz Błoński, natomiast Józef Wąsowicz – kierowcą. Po krótkim okresie z funkcji naczelnika rezygnuje druh Andrzej Banat jak również ze stanowiska kierowcy odchodzi Józef Wąsowicz. Nowym Naczelnikiem zostaje druh Bogusław Błoński a kierowcą Marek Segiet, natomiast gospodarzem Bolesław Domin. Następuje powolne ożywienie działalności OSP jak również orkiestry dętej przy OSP a to za sprawą Prezesa Drewniaka Jana jak również napływowi dużej ilości młodzieży, która bardzo aktywnie działała na rzecz jednostki oraz wstępuje w szeregi orkiestry dętej, która w tym czasie chyliła się ku rozpadowi. Młodzi druhowie zaczęli także organizować zabawy i festyny, które stały się bardzo popularne w okolicy i przynosiły dochody, które były przeznaczane na remont budynku Domu Strażaka jak i orkiestry dętej. Do najbardziej aktywnych i udzielających sięw tym czasie druhów zaliczyć można: Marka Śliwę, Artura Szczutka, Edwarda Wróbla, Grzegorza Szczutka, Janusza Nowaka, Mariusza Wróbla, Tomasz Gudykę.

W roku 1992 jednostka została odznaczona Złotym Medalem za zasługi dla Pożarnictwa. W latach 1190-1998 zostaje przeprowadzona modernizacja i remont Domu Strażaka przy znacznym udziale pracy społecznej członków OSP jak i orkiestry dętej oraz pomocy finansowej Urzędu Gminy w Dynowie. Organizatorem tych prac był skarbnik OSP Antoni Drewniak, który w tym czasie był także Sołtysem. Poprawiono wystrój Domu Strażaka, unowocześniono zaplecze kuchenne i sanitarne, wybudowano obok „Grzybek” – domek do urządzania zabaw tanecznych i wesel. W 1996 roku społeczeństwo wsi ufundowało ze składek społecznych sztandar dla jednostki OSP w Harcie i w tym samym roku odbyło się jego poświęcenie i wręczenie przy udziale jednostek z terenu Gminy Dynów, władz gminnych i przedstawicieli Państwowej Straży Pożarnej w Przemyślu.

W roku 2001 na Walnym Zebraniu Sprawozdawczo-Wyborczym zostaje wybrany Zarząd SOP, gdzie 50% dotychczasowego składu zostaje zmieniona. W skład zarządu weszli młodzi druhowie:

Prezes Jan Drewniak

V-ce prezes Antoni Kiełbasa

V-ce prezes Artur Szczutek

Naczelnik Andrzej Nowak

Z-ca naczelnika Bogusław Błoński

Sekretarz Maciej Pilch

Skarbnik Piotr Potoczny

Gospodarz Tadeusz Nowak

W tym czasie kierowcą nadal był Marek Segiet

W marcu 2002roku niespodziewanie umiera Prezes Jan Drewniak. Jego pogrzeb był wielką manifestacją braci strażackiej z terenu Gminy Dynów i Dubiecka, łącznie brało w nim udział ponad 20 jednostek straży pożarnej. Prezes Drewniak był odznaczony Brązowym, Srebrnym i Złotym Medalem za Zasługi dla Pożarnictwa oraz najwyższym strażackim odznaczeniem Złotym Znakiem Związku. Po śmierci druha Drewniaka obowiązki Prezesa pełni druh Andrzej Nowak, a Naczelnikiem ponownie zostaje druh Bogusław Błoński. Jesienią 2002 roku na posiedzeniu Zarządu, działając na mocy Statutu zostaje zmieniony skład Zarządu, który przedstawia się następująco:

Prezes Artur Szczutek

V-ce prezes Antoni Kiełbasa

V-ce prezes Andrzej Nowak

Naczelnik Bogusław Błoński

Sekretarz Maciej Pilch

Skarbnik Piotr Potoczny

Gospodarz Tadeusz Nowak

Członek Zarządu Antoni Skałuba

W tym czasie kierowcą został Grzegorz Potoczny

Od tej chwili następuje diametralny zwrot w działalności jednostki. Priorytet jaki wyznaczył sobie i Zarządowi Prezes Artur Szczutek to wyposażenie jednostki w sprzęt a przede wszystkim średni samochód ratowniczo-gaśniczy. Wówczas na wyposażeniu OSP znajdował się samochód typu GLM 8/8 Żuk i motopompa PO-5. Wykonanie założonego planu okazuje się ogromnie trudne i uciążliwe. Po roku ciężkich, uporczywych i nieustannych zabiegach jednostka otrzymuje podwozie z Komendy Miejskiej PSP w Rzeszowie typu Star 266. Kolejnym roku prowadzone są starania o środki pieniężne na wykonanie karosażu tegoż stara. Przy ogromnym zaangażowaniu i poświęceniu Prezesa Artura Szczutka oraz pomocy Sekretarza Macieja Pilcha udaje się zgromadzić odpowiednie środki pieniężne, które wynosiły 45 tys. zł – Urząd Gminy w Dynowie, 65 tys. zł. – Zarząd Główny Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczpospolitej Polskiej, 10 tys. zł – środki wypracowane przez OSP i darowizny mieszkańców wsi Harta. Na wykonanie karosażu OSP ogłasza przetarg, który wygrywa firma BOCAR z Korwinowa pod Częstochową. Strażacy przystępują do kapitalnego remontu otrzymanego podwozia. Najbardziej zaangażowanym w remont jest nowy członek OSP druh Franciszek Skrabalak (Łowczy w Kole Łowieckim „Sarenka Harta”), który nie szczędzi swojego czasu jak i środków pieniężnych (ok. 6 tys. zł) oraz Artur Szczutek i Stanisław Błoński. Na czas remontu druh Eugeniusz Skałuba udostępnił swój garaż z wyposażeniem warsztatowym, w którym prowadzone były wszystkie prace remontowe przy podwoziu.

W tym czasie po kilkuletnim pobycie w Niemczech do kraju powraca Jacek Stochmal. Pod wpływem namowy Prezesa Artura Szczutka w połowie 2004 roku druh Jacek Stochmal reaktywuje swoją działalność w OSP. Od samego początku wykazuje się dużym zaangażowaniem w życie kulturalne i prace społeczne na rzecz OSP, okazuje się być bardzo dobrym organizatorem.

Końcem października 2004 roku podwozie zostaje odstawione do firmy BOCAR. W grudniu z wizytą w zakładzie przebywają Prezes Artur Szczutek i Naczelnik Bogusław Błoński, którzy zapoznają się z postępem prac przy zabudowie pojazdu. 15-ego stycznia 2005 roku następuje wielka i upragniona chwila, strażacy odbierają gotowy samochód ratowniczo-gaśniczy GBA 2,3/16. Ziściło się marznie, które wydawało się nie do osiągnięcia. W czerwcu 2005r. nastąpiło roczyste poświęcenie nowego wozu. Samochód otrzymał imię Florian. Poświęcenia dokonał kapelan powiatowy strażaków ks. Józef Książek oraz proboszcz parafii Harta ks. Tadeusz Ozga. Rodzicami chrzestnymi zostali Maria Pałac i Wiesław Domin. Strażacy zorganizowali uroczystość w której brali udział: Starosta rzeszowski Stanisław Ożóg, Wójt Gminy Dynów Adam Chrobak, radni powiatowi i gminni, Komendant Miejski PSP w Rzeszowie Jan Ziobro, jego następca Florian Pelczar, 14 jednostek straży, sponsorzy oraz zaproszeni goście.

Kolejnym zadaniem jakie stawia sobie prezes A. Szczutek jak również Zarząd jest włącznie jednostki do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (elity wśród jednostek OSP).

W rok 2006 Walne Zebranie Sprawozdawczo-Wyborcze, dokonuje zmian w składzie Zarządu: druh Antoni Kiełbasa zostaje wybrany Prezesem Honorowym, a skład nowego zarządu przedstawia się następująco:

Prezes Artur Szczutek

V-ce prezes Jacek Stochmal

Naczelnik Bogusław Błoński

Sekretarz Maciej Pilch

Skarbnik Piotr Potoczny

Gospodarz Tomasz Gudyka

Członek Zarządu Franciszek Skrabalak

Kolejne dwa lata to starania i zabiegi oraz ogromny wkład pracy społecznej w celu pozyskiwania sprzętu oraz modernizacji Domu Strażaka. W maju 2008 roku w OSP w Harcie pozyskuje kolejny samochód ratowniczo-gaśniczy Mercedes 1124 GBA 2/20. W tym samym roku jednostka otrzymała z Komendy miejskiej PSP w Rzeszowie samochód operacyjny Polonez.

Dzień 29 maja 2008 r. to bardzo ważna data w historii jednostki, w tym dniu jednostka zostaje włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. Oficjalna uroczystość została zorganizowania przed Remizą OSP w październiku 2008 r. podczas której uroczyście wręczono akt włączenia. Wręczenia aktu dokonał zastępca Komendanta Wojewódzkiego PSP w Rzeszowie bryg. Bogdan Kuliga a. w uroczystości brali udział między innymi Komendant Miejskiej PSP w Rzeszowie mł. bryg. Waldemar Wilk, zastępca Naczelnika Wydziału Operacyjnego kpt. Paweł Szkoła, Przewodniczący Rady Gminy Dynów Tadeusz Paździorny, radny powiatowy Jan Sieńko, sołtys Adam Dziura oraz druhowie z jednostki OSP Harta.

W roku 2009 zostaje wykonane odwodnienie całego budynku Domu Strażaka oraz wykonano nowe schody wejściowe. Materiały do wykonania obu inwestycji sfinansowane były przez Urząd Gminy w Dynowie a całość tych ogromnych prac trwających dwa miesiące wykonali druhowie w czynie społecznym pod nadzorem Prezesa A. Szczutka. W lipcu 2009 roku przy wsparciu Pana Wójta, pomocy radnego powiatowego z Harty Jana Sieńko oraz pracy druhów z OSP zostaje utwardzony plac wokół Domu Strażaka (ok. 800 m2) masą asfaltową.

W sierpniu 2009 r. OSP w Harcie i Towarzystwo Rozwoju Kultury wsi Harta organizuje Dożynki Gminne w Harcie, gdzie w przygotowanie i przebieg imprezy członkowie obu organizacji poświęcają bardzo dużo czasu i zaangażowania osobistego, a najwięcej koordynator dożynek Jacek Stochmal.

Wiosną 2009r. OSP nawiązuje kontakty partnerskie z węgierskim miastem Ujfeherto W trakcie składania wizyty w Harcie przez delegację węgierską w spotkaniu brały udział następujące osoby i organizacje: przedstawiciele OSP w Harcie, przedstawiciele TKiR wsi Harta, klubu sportowego „Orzeł” Harta, Wójt Gminy Dynów, Sołtys wsi Harta. W rewizycie jaka została złożona stronie węgierskiej brali udział: Prezes OSP Artur Szczutek, V-ce Prezes Jacek Stochmal oraz Wójt Gminy Dynów Adam Chrobak.

Dołącz do nas
Google+