Urządzenia ratownictwa technicznego – nowatorski system ośmiornica

Urządzenia ratownictwa technicznego – nowatorski system ośmiornica

Czy w ratownictwie technicznym wszystko zostało już wymyślone? Czy sprzęt, jakim dysponujemy, może przejść jakieś przeobrażenie? Odpowiedzią na te pytania są urządzenia ratownictwa technicznego, a w zasadzie cały system współpracujących ze sobą narzędzi, nazwany Octopus, czyli ośmiornica.

Przed prezentacją najnowszych systemowych rozwiązań dostępnych obecnie w służbach ratowniczych za granicą, warto przyjrzeć się, czym dysponują ratownicy typowych grup technicznych i grup poszukiwawczo-ratowniczych w Polsce oraz za pomocą jakiego sprzętu (w kilku modułach) działa się na poziomie podstawowym.


Narzędzia dostępne na polskim rynku

W pierwszej kolejności należy wymienić narzędzia hydrauliczne. Wśród nich wyróżniamy rozpieracze ramieniowe, kolumnowe, nożyce i inne urządzenia przeznaczone do konkretnych zadań. Na polskim rynku ratowniczym dominują narzędzia firmy Holmatro, Lukas i Weber. Różnic należy szukać w parametrach, takich jak siła cięcia, rozpierania, ściskania. Kolejnym istotnym kryterium jest ergonomia użytkowania. Każdy z producentów oferuje szeroki wachlarz modeli poszczególnych narzędzi. Docelowy użytkownik wybiera najodpowiedniejszy, dostosowując go do własnych potrzeb i środków, jakimi dysponuje. Im lepsze parametry, tym z reguły cięższy sprzęt, co nieuchronnie wiąże się z ergonomią użytkowania. Producenci sprzętu prześcigają się w rozwiązaniach sterowania przepływem oleju, uchwyty usytuowane są tak, aby narzędzie było jak najlepiej wyważone i zapewniało jak najlepsze trzymanie czy obrót. Technika pojedynczego złącza ma zagwarantować szybkie i wygodne sprawienie zestawu, przy czym każdy z producentów ma swój patent na sposób połączenia i zabezpieczenia przed przypadkowym rozdzieleniem narzędzia od przewodu.
Ciekawym rozwiązaniem zapewniającym mobilność i szybkość użycia, szczególnie w pierwszej fazie działań, jest m.in. propozycja firmy Lukas. Specjalna seria narzędzi eDRAULIC zasilanych akumulatorowo spełnia te kryteria. Po wyjęciu ze skrytki samochodu sprzęt jest gotowy do użycia. W razie potrzeby można wymienić akumulator lub zasilić narzędzie z agregatu prądotwórczego, korzystając z zasilacza będącego elementem wyposażenia. Poza tym parametry tych narzędzi nie odbiegają od tych zasilanych agregatem spalinowym.

Kolejnym popularnym sprzętem technicznym są poduszki pneumatyczne. Wyróżniamy dwie znaczące odmiany. Poduszki wysokociśnieniowe można wsunąć w wąskie szczeliny, dają jednak możliwość podnoszenia na niewielkie wysokości. W tym zakresie lepiej sprawdzają się poduszki niskociśnieniowe, które pozwalają unieść ciężar na wysokość ponad metra, jednak są sporych rozmiarów i nie wszędzie można je umieścić.
Czy istnieje sprzęt, który łączy zalety wymienionych typów poduszek, eliminując ich wady? Odpowiedź na to pytanie w dalszej części materiału.
Należy oczywiście wspomnieć także o sprzęcie służącym do stabilizacji, czyli różnego rodzaju podporach. Wykorzystywane są one m.in. do zabezpieczenia pojazdów podczas wykonywania dostępu do poszkodowanych, do stabilizacji naruszonych konstrukcji budowlanych czy do zabezpieczania wykopów podczas wydobywania osoby zasypanej. Wyróżnić można trzy warianty tego typu sprzętu: od najprostszych podpór regulowanych mechanicznie, przez podpory regulowane pneumatycznie, kończąc na podporach hydraulicznych dających w pewnym zakresie możliwość rozpierania. Jest kilku znanych producentów tego typu narzędzi. Pod nazwą Powershore kryje się sprzęt firmy Holmatro, dostępny w wersji pneumatycznej i hydraulicznej.
Kolejnym cenionym systemem stabilizacji jest amerykański Paratech.
Obaj producenci oferują całkiem spory zasób końcówek, przedłużaczy i adapterów, szczególnie przydatnych podczas działań przy katastrofach budowlanych. Dodatkowo producenci sprzętu mają w swojej ofercie różnego rodzaju bloczki stabilizacyjne – klocki stosowane do stabilizacji m.in. pojazdów czy innych obiektów w trakcie akcji ratowniczej.

Darmowy hosting zdjęć Darmowy hosting zdjęć

Nowoczesny system ośmiornica


W ostatnim czasie Specjalistyczna Grupa Poszukiwawczo-Ratownicza PSP w Jastrzębiu-Zdroju, uczestnicząc w prezentacji i ćwiczeniach, miała okazję zapoznać się ze sprzętem holenderskiej firmy Resqtec. Jest to sprzęt na pozór typowy: wszelkiego rodzaju narzędzia hydrauliczne do cięcia, ściskania i rozpierania, poduszki pneumatyczne, podpory stabilizacyjne i klocki do stabilizacji. Przyglądając się bliżej poszczególnym elementom wyposażenia, można zauważyć ciekawe rozwiązania odróżniające ten sprzęt od innych narzędzi dostępnych na rynku. Jego najważniejszą cechą jest zintegrowanie poszczególnych modułów w jeden system, nazwany przez Holendrów Octopus – ośmiornica. Dzięki temu mamy do dyspozycji więcej zastosowań, a działania mogą być prowadzone o wiele bezpieczniej, przy większej kontroli nad obiektem, który podnosimy. W przypadku narzędzi hydraulicznych czymś, co wyróżnia je spośród innych, jest ich lekkość w stosunku do parametrów, ciekawe usytuowanie przyłącza węży, dobre wyważenie, które ułatwia manipulowanie podczas pracy. W ostatnim czasie w ślad za konkurencją wprowadzono pojedyncze złącze ułatwiające sprawianie sprzętu.
Producent oferuje duży wybór modeli nożyc, rozpieraczy ramieniowych, narzędzi kombi i rozpieracze kolumnowe. Te ostatnie zostały skonstruowane tak, że współpracują ze stabilizatorami teleskopowymi i przedłużaczami, co daje wyjątkową możliwość rozpierania w dużej przestrzeni. Również inne adaptery i podstawy współpracują z rozpieraczem, co daje ogromne możliwości zastosowania.
Wygodę pracy w ciasnych przestrzeniach gwarantuje mininarzędzie kombi, w którym samo ostrze
daje też możliwość rozpierania i pozwala na zmianę położenia w zakresie 170 stopni. Dodatkowo sterowanie zostało wyniesione na elastycznym przewodzie, co ułatwia pracę w różnych pozycjach.
Kolejną interesującą grupą sprzętów są poduszki pneumatyczne, nazywane NT Bags. Na pierwszy rzut oka wyróżniają się tylko kształtem. Są okrągłe w przeciwieństwie do innych poduszek wysokociśnieniowych, które są prostokątne lub kwadratowe. Nie jest to oczywiście podyktowane względami estetycznymi, ale potrzebą uzyskania jak najlepszych parametrów. Jednak najważniejszym czynnikiem, który je wyróżnia, jest możliwość trwałego połączenia do trzech poduszek. Zastosowano łączniki, którymi skręca się cały zestaw. W przypadku sprzętu tradycyjnego mamy możliwość ułożenia na sobie maksymalnie dwóch poduszek, co i tak nie pozwala uzyskać pełnej stabilności.
Resqtec oferuje poduszki w trzech wersjach: 23 t, 58 t i 132 t. Ostatnia z wymienionych robi szczególnie duże wrażenie, gdyż przy jej użyciu można podnieść nawet lokomotywę pociągu. Trzecim modułem, będącym elementem systemu Octopus, są podpory stabilizacyjne Profix Max. Podpora jest lekka w stosunku do standardowego obciążenia 14 t, jakie może przenosić. Współczynnik bezpieczeństwa 4:1 mówi o tym, że wytrzyma ona nawet czterokrotne przeciążenie, po czym stopniowo zacznie się opuszczać, bez gwałtownego zerwania podpory. Produkowane są w czterech rozmiarach: 60-88 cm, 88-140 cm, 140-235 cm i 230-400 cm. Do każdej z nich można dopiąć jeden z pięciu modeli adapterów przedłużających. Wydłuża się wtedy podporę o 15-120 cm, uzyskując maksymalną długość 520 cm.

 

Obsługa sprzętu


Omawiany sprzęt jest generalnie łatwy w obsłudze. Może być rozstawiany mechanicznie lub pneumatycznie. Wysunięcie powoduje automatyczne zablokowanie, a złożenie następuje przez użycie specjalnego przycisku. Po rozstawieniu podpory można ją jeszcze docisnąć dzięki obrotowemu kołnierzowi. W przypadku pracy w strefie niebezpiecznej producent przewidział możliwość rozstawienia podpory pneumatycznie. Za pośrednictwem reduktora i sterownika do urządzenia wtłaczane jest powietrze do ciśnienia maks. 10 bar. W przypadku przemieszczania się ładunku, np. podczas podnoszenia, następuje automatyczne wysunięcie i zablokowanie. W razie potrzeby blokadę podpory można zwolnić pneumatycznie z poziomu sterownika. W ofercie jest wiele końcówek stosowanych w zależności od podłoża czy obiektu, z którym przyrząd będzie się stykał. W przypadku pracy kątowej stosuje się ruchomą podstawę, a dla zwiększenia powierzchni styku z podłożem – podstawę PowerPlate, taką samą, jaką montuje się do poduszek pneumatycznych.
Sprzęt ten może być wykorzystywany do zabezpieczenia naruszonych konstrukcji budowlanych czy niestabilnych na skutek wypadku pojazdów drogowych i szynowych. Do podparcia ściany potrzebny jest dodatkowy osprzęt pozwalający na zbudowanie solidnej konstrukcji. Całość zostaje usztywniona deskami dzięki zastosowaniu na stabilizatorach specjalnych plakietek do wbijania gwoździ, podobnie jak w systemie firmy Paratech. Oczywiście podpory pozwalają również podeprzeć strop albo wzmocnić otwór drzwiowy lub okienny.
Podpory doskonale sprawdzają się również w przypadku wsparcia podnoszonych elementów. Pełnią wtedy rolę asekuracji i dają większą kontrolę nad podnoszonym ładunkiem. Konkretnych zastosowań jest wiele, m.in. podczas katastrof budowlanych, w których wydobycie osoby poszkodowanej wiąże się z koniecznością podniesienia ciężkiego elementu konstrukcji budynku. W tym przypadku doskonale widać, jak cały system współpracuje, dając kontrolę nad podnoszonym elementem. Analogicznie będzie w przypadku podnoszenia ciężkiego pojazdu.
Może pojawić się pytanie, ile osób obsługuje taki układ, mając na uwadze to, że jednocześnie pracują poduszki pneumatyczne i podpory stabilizacyjne również zasilane sprężonym powietrzem. Okazuje się, że do obsługi i kontrolowania całego procesu podnoszenia wystarczy jedna osoba. Wszystko to dzięki możliwości połączenia w jeden układ kilku sterowników zasilanych z jednego źródła – butli lub kompresora. Łatwość obsługi polega też na tym, że wystarczy dostarczyć do stabilizatorów ciśnienie ok. 2 bar, aby wysuwały się one samoistnie w trakcie podnoszenia ciężaru. Samoczynnie następuje również blokowanie podpory, co sprawia, że podnoszony obiekt jest w każdym momencie zabezpieczany przed niekontrolowanym przemieszczeniem.
Następnym z szerokiej gamy zastosowań jest możliwość zbudowania wytrzymałego filaru, który łącząc w jedną całość trzy podpory, daje nośność układu rzędu 42 t. Uzupełnieniem całego systemu są klocki stabilizacyjne CribBlock.
Dzięki kombinacji różnych kształtów oraz precyzyjnemu dopasowaniu przesuwnych elementów można ułożyć dowolną strukturę, zapewniając kontynuację płynnego i stabilnego ryglowania podnoszonego ciężaru.
Narzędzia ratownicze powszechnie używane w naszym kraju są niewątpliwie światowej klasy i pozwalają na skuteczne prowadzenie działań ratownictwa technicznego. Jednak innowacyjność i spojrzenie na te niezależne od siebie narzędzia jak na jeden organizm powoduje, że sprzęt firmy Resqtec jest o krok przed konkurencją. System to zaledwie cztery moduły sprzętowe i kilka akcesoriów, a daje do dyspozycji wiele zastosowań i możliwości, niezbędnych do przeprowadzeniaskutecznej akcji technicznej.

 

Artykuł przekazany przez wydawnictwo "W Akcji"

Dołącz do nas
Google+